X
تبلیغات
زیست شناسی - ریزلوله هاونقش آنهادرسلول
مطالب زیست شناسی واموزش علم شیرین زیست
هنگام تقسیم میکروتوبول ها متلاشی شده وبه شکل دوک تقسیم ظاهر می شوند.همچنین میکروتوبول ها ساختارهای پایدار تاژک ومژک را می سازند.

میکرو توبول ها اززیر واحدهایی بنام توبولین تشکیل شده اند.دونوع توبولین در ساختار میکروتوبول ها بکار رفته است.الفا-توبولین و بتا-توبولین نام دارند.این زیر واحدها بوسیله پیوند غیر کووالان بهم وصل شده اندولوله توخالی را ایجاد می کنند.این لوله توخالی از 13پیش رشته یا پروتوفیلامنت ها تشکیل شده اند در هر لحظه نیمی از زیر واحدهای میکرو توبول ها بصورت ازاد ونیمی بصورت رشته ای هستند.

کولشی سین  کلسمید  وینبلاستین  و وینکریستین محکم به زیر واحدهای توبولین متصل شده ومانع پلیمریزشدن انها می گردد. تاکسول اثر عکس دارد ومحکم به میکرو توبول ها متصل شده جلوی تخریب ان را می گیرد.

میکرو توبول ها از سانتروزوم بیرون می زنند. سانتروزوم دارای صدها ساختار حلقه مانند است که از زیر واحدی بنام گاما توبولین تشکیل شده اند.انتهای منفی میکروتوبول ها در سانترو زوم وانتهای مثبت به سمت خارج قرار گرفته است.سانتروزوم در یاخته های گیاهی وجود دارد ولی سانتریول را نمی سازد وتنها به عنوان جایگاه سازمان دهنده عمل می کند.در یاخته های زنده غلظت الفا وبتا توبولین های ازاد بسیار کم است.

به هر دیمر توبولین یک GTP متصل است وبا اتصال به رشته GTP بهGDP تبدیل شده ولی هنوز متصل باقی می ماند.هیدرولیز GTP مدت اندکی بد از اتصال صورت می پذیرد.لذا توبولین هایی که GDP سست ترند.در انتهای رشته که GTP حضور دارد از دپلیمریزاسیون جلوگیری میشود.هردو زیر واحد توانایی اتصال به GTP رادارند ولی بتا توبولین بهتر متصل می شود.

عدم ثبات دینامیکی تا زمانی انجام می شود که انتهای مثبت به اندامک یاخته ای اتصال برقرار نکند پس از برخورد میکروتوبول ها با اندامک های درون یاخته این لوله ها بدلیل هیدرو لیز نشدن GTP پایدار می مانند. میکرو توبول های تثبیت شده باعث ثبات سلازمان یاخته ای می شوند.

اغلب یاخته ها دارای یک وضعیت قطبی هستند.مثلا در یک یاخته عصبی انتهای مثبت میکرو توبول ها به سمت انتهای اکسون قرار دارند.

 

نقش میکرو توبول ها:

1-عمل مکانیکی:باعث شکل دهی به یاخته می شوند

2-ریخت زایی:باعث طویل شدن یا هرشکل دیگری که یاخته ها در حین تمایز بدست می اورند می شود.

3-قطبیت یاخته وتحرک:قطبیت ذاتی بعضی یاخته ها نظیر یاخته های عصبی به عمل کرد میکرو توبول ها بستگی دارد.

4-دخالت در حرکات یاخته ای:در تشکیل دوک تقسیم  حرکات سیتو پلاسمی  ساختار تاژک ومژک

5-گردش وانتقال مواد:میکرو توبول ها می توانند مجرایی برای انتقال بعضی مواد در یاخته باشند مثل ملانو سیت ها.

6-انتقال حس:میکرو توبول ها در گیرندهای حسی نیز شناخته شده اند

7-دخالت در تقسیم یاخته ای:در ساختار دوک تقسیم تمام یوکاریوتها وشبکه فراگمو پلاستی در تقسیم سیتو پلاسمی یاخته های گیاهی

8-دخالت در ارایش های سلولوزی ونظم میکرو فیبریل:در تشکیل دیواره اسکلتی یاخته های گیاهی نقش دارند.

9-هدایت حباب چه های ویروس به سمت هسته.

 

 

ساختمان تاژک ومژک :

تاژک ومژکی که در یوکاریوتهای عالی وپست(اغازیان)یافت می گردد از میکرو توبول ها ساخته شده اند.تاژک در یاخته های یوکاریوت نقش حرکت داشته وطول ان نسبت به مژک بیشتر وتعداد ان کمتر است.در حالی که مژک مسئولیت به گردش اوردن اب بر روی یاخته را داشته وبه تغذیه کمک می کند.طول مژک کمتر از تاژک بوده وتعدادان بیشتر است .تاژک ومژک یوکاریوتی در اسپرم  گیرندهای حسی مهره داران  یاخته های استوانه ای ومخروطی شبکیه چشم  ویاخته های مری وجود دارند.

دینئین و کینزین  دارای دو زنجیره سنگین تعدادی زنجیره سبک هستند. سر کروی دارای خاصیت ATPازی است.مژه ها وتاژک ها از میکرو توبول ها با ارایش 9+1 دسته دوتایی(دابلت )ساخته شده اند واز جسم قاعده ای منشا می گیرند. جسم قاعده ای یا کینه توزوم یا بلفارو بلاست  سانتروزومی است که به زیر غشا

 

منتقل شده است تا تاژک ومژک را ایجاد کند وساختار سانتریول را دارد.

 

در ساختار تاژک ومژک (اکسونم)یکی ازمیکرو توبول های هر دابلت بوسیله دینئین به دابلت مجاور وصل شده وبا اتصال متوالی بازوهای دینئین موجب حرکت تاژک ومژک می گردند.هردابلت بوسیله یک بازو بنام نگزین به دابلت مجاور متصل می گردد وبدین وسیله ساختار تاژک ومژک حفظ می گردد.در بیماری سندروم کارتاژنر دیئنین تشکیل نشده لذا تاژک ومژک غیر فعالند. دیئنین برای فعالیت خود نیاز به کاتیون های mgوca دارد.

 

حرکت میکروتوبول هادر میتوز:

دستگاه میتوزی در متا فاز از دو بخش تشکیل شده است:یک دوک تقسیم ویک جفت استر .استر دسته ای از میکرو توبول ها هستند که در قطبین دوک قرار می گیرند.

در تقسیم چهار نوع میکروتوبول داریم:

1-میکروتوبول های استرال:باعث اتصال قطب یاخته به غشای پلاسمایی وپایداری دوک تقسیم می شوند.غشا ازطریق کینزین به سرمثبت میکروتوبول های استرال اتصال می یابد.

2-میکروتوبول های کینه توکوری(سانترومری):کینه توکورها ازطریق کینزین به سرمثبت میکرو توبول ها وصل شده وازطریق دینئین در مرحله انافاز بسمت سر منفی حرکت می کنند.سر منف نیز با دپلیمریزاسیون موجب حرکت سریعتر کروموزوم ها به قطبین می شوند

3-میکرو توبول های قطبی(ازاد):این میکرو توبول ها به قطبین متصل می گردند ودوک تقسیم را می سازند.

4-میکروتوبول های بینابینی:در مرحله انافاز تراکم شبکه اندو پلاسمی در استوای یاخته منجر به پلیمریزاسیون میکروتوبول هاشده ومیکروتوبول هایی بین رشته های کروماتیدشکل گرفته وباعث فشار به کروماتیدها شده وحرکت انها را به قطبین تسهیل می نماید.

 

 

 

 

 

سانتریول:

سانتروزوم درG1شروع به دوبرابر شدن می نماید.درG2دوسانتریول دختری به تمام اندازه خود رسیده اند ولی هنوز در یک سانتروزوم قرار دارند.در پایان اینتر فاز یک جفت سانتر یول عمود برهم را داریم که در نزدیک هسته مستقر است.

سانتریول در یاخته های جانوری وبعضی ازیاخته های گیاهی مثل برخی خزه ها وسرخس ها ونیز بعضی از جلبک ها (بغیر ازجلبک های قرمز) وجود دارد.ولی گیاهان الی مخروط داران  جلبک های قرمز وبعضی از پروتوزواهای فاقد تاژک ومژک نظیر امیب فاقد سانتریول هستند.

با شروع میتوز دوسانتریول به قطبین یاخته رفته ویاخته حالت قطبی پیدا می کند.هرسانتریول از9دسته سه تایی میکروتوبول(متشکل از دیمر الفا بتا توبولین)است وگاما توبولین درمرکز ساخته شده است.

کشیده شدن میکروتوبول ها به قطبین توسط دپلیمریزاسیون انها وکشش حاصل ازدینئین صورت می گیرد .هردسته سه تایی میکروتوبول ازداخل به خارج میکرو توبول های a b c نامیده می شود که میکروتوبول a(داخلی ترین میکروتوبول)بصورت دایره کامل متشکل از 13پروتوفیلامنت بوده ودو میکروتوبول دیگر از دایره های ناقص تشکیل شده اند.

پس وقایع تقسیم بر اساس میکروتوبول ها(تشکیل دوک تقسیم وتفکیک کروموزوم ها)و میکرو فیلامنت ها(سیتوکینز )است.

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم مرداد 1391ساعت 1:52  توسط هابیل  |